Cad iad na héilimh bheaga
Is bealach é an nós imeachta um éilimh bheaga do thomhaltóirí agus do ghnólachtaí díospóidí áirithe a réiteach gan aturnae.
Féadfaidh tú éileamh beag a dhéanamh má tá luach d'éilimh €2,000 nó níos lú. Is é €25 an táille reatha chun éileamh beag a dhéanamh.
Tugtar an t-éilitheoir ar an duine a dhéanann an t-éileamh agus tugtar an freagróir ar an duine a bhfuil an t-éileamh á dhéanamh ina aghaidh.
Déanann cláraitheoirí éilimh bheaga in oifigí na Cúirte Dúiche éilimh bheaga a phróiseáil. Is oifigigh chúirte iad atá freagrach as cásanna éilimh bheaga. Déanfaidh an cláraitheoir éilimh bheaga teagmháil leis an dá thaobh ar an bhfón, trí litir nó trí ríomhphost agus déanfaidh sé iarracht an t-éileamh a réiteach gan dul chun na cúirte.
Tabharfaidh ár bhfíseán cabhrach tuilleadh eolais duit chun cabhrú leat an nós imeachta um éilimh bheaga a thuiscint.
Cad atá san áireamh in éilimh bheaga
Chun go mbeidh d'éileamh oiriúnach don nós imeachta um éilimh bheaga:
- Ní mór d'éileamh a bheith ar €2,000 nó níos lú.
- Ní mór duit féin agus do dhuine ar bith a bhfuil éileamh á dhéanamh agat ina choinne a bheith ina gcónaí nó ag cur fúthu in Éirinn.
Ní mór an méid seo a leanas a bheith i gceist le d'éileamh:
- Earraí — ceannaithe le haghaidh úsáide tomhaltóra (príobháidí) nó gnó ó dhuine a dhíolann iad i gcúrsa gnó. Mar shampla, má cheannaigh tú troscán nó soláthairtí trádála lochtacha.
- Seirbhísí — nach bhfuil curtha i gcrích ná curtha i gcrích mar aontaíodh ó dhuine a dhíolann iad i gcúrsa gnó. Mar shampla, má d'fhostaigh tú péintéir nó pluiméir chun roinnt oibre a dhéanamh i do theach. Má d'íoc tú éarlais le haghaidh seirbhíse agus nár cuireadh i gcrích í, is féidir leat éileamh a dhéanamh air seo.
- Damáiste do mhaoin — is féidir leat éileamh a dhéanamh i gcoinne duine nó gnólachta as miondamáiste a dhéanamh do do mhaoin. Mar shampla, damáiste trí thimpiste le linn seachadta.
- Príomhairgead — ní féidir leat éileamh a dhéanamh ar neamh-aisíoc éarlaise cíosa ach amháin más seomra nó árasán é i dteach ina bhfuil cónaí ar an tiarna talún, nó más teach saoire é.
Ní mór d'éileamh a dhéanamh laistigh de shé bliana ó dháta do cheannacháin nó d'eachtra. Ní mór duit a bheith ar an duine a cheannaigh nó atá ag íoc as an earra, an tseirbhís nó an mhaoin. Ní féidir le d'éileamh a bheith ach ar luach an táirge, na seirbhíse, an damáiste nó na héarlaise.
Ní féidir an táille €25 a éileamh ar ais mar chuid de d'iarratas. Má cheannaigh tú earraí nó seirbhísí faoi shocrú príobháideach neamhfhoirmiúil — mar shampla trí fhóraim ar líne nó trí bhord teachtaireachtaí - d’fhéadfadh sé nach mbeifeá in ann éileamh beag a dhéanamh.
Sula ndéanann tú d'iarratas ar éilimh bheaga, ba cheart duit cuairt a thabhairt ar ár leathanach conas iarratas a dhéanamh ar éilimh bheaga.
Cad nach bhfuil san áireamh in éilimh bheaga
Ní féidir leat éileamh a dhéanamh ar na nithe seo a leanas:
- An t-am a chaith tú ag déileáil leis an gceist.
- Ciapadh mhothúchánach.
- Costais a bhaineann le d’éileamh a dhéanamh, mar shampla tuarascáil ó innealtóir nó costas finné.
Éilimh lasmuigh d’Éirinn
- Má tá ceachtar páirtí ina gcónaí nó ag cur fúthu i mBallstát eile de chuid an Aontais (gan an Danmhairg a áireamh), ba cheart an nós imeachta Eorpach um éilimh bheaga a úsáid.
- Níl feidhm ag nós imeachta na hÉireann agus na hEorpa um éilimh bheaga maidir leis an Ríocht Aontaithe; áirítear Tuaisceart Éireann leis sin.
Ní féidir leat an nós imeachta um éilimh bheaga a úsáid le haghaidh:
- Éilimh fiachais, mar shampla cíos neamhíoctha, iasachtaí neamhíoctha, nó sonraisc neamhíoctha.
- Éilimh ar dhíobháil phearsanta, mar shampla má gortaíodh tú i dtimpiste.
- Comhaontuithe ceannaigh/léasaithe fruilithe, mar shampla díospóidí airgeadais gluaisteán nó fón póca atá agat trí phlean bille.
- Taiscí cíosa cónaithe áirithe, i gcás nach gcónaíonn an tiarna talún sa mhaoin.
- Éilimh árachais, mar shampla díospóidí faoi chumhdach polasaí nó íocaíochtaí amach.
- Éilimh i gcoinne comhlachtaí Rialtais, ní áirítear comhairlí cathrach ná comhairlí contae leis sin.
Físeán beoite gairid chun cabhrú leat éilimh bheaga a thuiscint
Tabharfaidh an físeán cabhrach seo tuilleadh faisnéise duit chun cabhrú leat tuiscint a fháil ar cad iad na héilimh bheaga agus cad is féidir leat a éileamh agus nach féidir leat a éileamh.
